Bác sĩ cảnh báo 2 thói quen ăn phở tưởng vô hại lại ‘rước họa’

Thói quen ăn phở uống cạn nước dùng hoặc kèm quẩy chiên thường xuyên khiến cơ thể nạp nhiều muối, chất béo và năng lượng hơn mức cần thiết, ảnh hưởng đến sức khỏe về lâu dài.

Món phở được nhiều người yêu thích, hay ăn vào buổi sáng. Kết cấu của một bát phở đầy đủ 4 nhóm dưỡng chất, bao gồm: tinh bột ở bánh phở, protein ở thịt bò, nước dùng cung cấp chất béo, hành – rau thơm cung cấp vitamin và khoáng chất.

Quẩy không nên trở thành món ăn kèm thường xuyên. Ảnh minh họa: Hoàng Giang

PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết nước dùng là một trong những yếu tố cần lưu ý khi ăn phở, đặc biệt đối với những người có thói quen uống cạn nước sau khi ăn. Phần nước dùng được ninh từ xương và thịt tạo nên hương vị đặc trưng của món phở, nhưng cũng có thể chứa lượng muối đáng kể tùy theo nguyên liệu và cách chế biến.

Theo ước tính, một bát phở có thể cung cấp khoảng 2,5-5 g muối, trong khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày. Như vậy, chỉ một bát phở có thể chiếm phần lớn tổng lượng muối được khuyến nghị trong ngày, chưa kể lượng muối từ các thực phẩm khác. Đáng chú ý, vị ngọt của xương hầm cùng các chất điều vị có thể khiến nước dùng dễ ăn, làm người dùng khó nhận biết mức độ mặn và vô tình nạp vào cơ thể nhiều muối hơn dự kiến.

Bên cạnh natri, thành phần của nước dùng cũng phụ thuộc vào loại thịt, xương và thời gian ninh. Quá trình chế biến có thể làm giải phóng purin từ nguyên liệu động vật. Đây là hợp chất được cơ thể chuyển hóa thành acid uric; khi nồng độ acid uric trong máu tăng cao, nguy cơ mắc gout có thể tăng ở những người dễ mắc bệnh.

Một vấn đề khác là lượng chất béo từ tủy và mỡ động vật có thể hòa vào nước dùng trong quá trình ninh. Nếu sử dụng thường xuyên các món ăn chứa nhiều chất béo bão hòa, người ăn có thể làm tăng cholesterol LDL, thường được gọi là cholesterol xấu, từ đó góp phần gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.

Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch và gây thêm gánh nặng cho thận. Vì vậy, những người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh thận hoặc suy giảm chức năng thận cần đặc biệt chú ý đến lượng muối trong khẩu phần ăn. Người đang điều trị gout, có nồng độ acid uric cao và người cao tuổi cũng nên cân nhắc chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Bên cạnh thói quen uống cạn nước dùng, ăn phở kèm quẩy thường xuyên cũng là điều cần lưu ý. Quẩy được làm chủ yếu từ bột mì và chiên ngập dầu, tạo độ giòn, béo ngậy nhưng đồng thời làm tăng đáng kể lượng năng lượng của bữa ăn. Nếu trở thành món ăn kèm quen thuộc mỗi sáng, thực phẩm này có thể khiến tổng lượng calo nạp vào cơ thể vượt quá nhu cầu.

Một bát phở bò thông thường cung cấp khoảng 350-600 kcal, tùy thuộc vào lượng bánh phở, thịt, mỡ và nước dùng. Khi ăn thêm quẩy, mức năng lượng của bữa sáng tiếp tục tăng, đặc biệt nếu khẩu phần lớn. Việc thường xuyên tiêu thụ thực phẩm chiên rán giàu năng lượng mà không cân đối với nhu cầu vận động có thể dẫn đến dư thừa năng lượng, làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì. Bên cạnh đó, ăn quá nhiều đồ chiên rán cũng có thể khiến khẩu phần mất cân đối về dinh dưỡng.

Quẩy chủ yếu cung cấp tinh bột và chất béo, trong khi hàm lượng chất xơ cùng các vitamin, khoáng chất không phong phú như ở rau xanh và trái cây. Nếu thường xuyên ăn phở kèm quẩy nhưng ít bổ sung các thực phẩm khác, chế độ ăn có thể thiếu sự đa dạng cần thiết.

Chuyên gia khuyến cáo, người dân không nhất thiết phải loại bỏ phở khỏi thực đơn, nhưng nên điều chỉnh thói quen ăn uống, chẳng hạn hạn chế uống hết nước dùng, tránh thêm quá nhiều gia vị mặn và duy trì chế độ ăn đa dạng. Bên cạnh đó, nên tăng cường rau xanh để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất.

Người ăn cũng nên hạn chế dùng quẩy thường xuyên để tránh nạp quá nhiều năng lượng và chất béo từ thực phẩm chiên rán. Ngoài ra, không nên ăn phở, bún liên tục mỗi ngày mà cần đa dạng thực đơn, kết hợp nhiều nhóm thực phẩm để bảo đảm cân bằng dinh dưỡng. Đặc biệt, những người có bệnh lý nền nên chú ý điều chỉnh khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe và tuân thủ hướng dẫn dinh dưỡng của bác sĩ.

Thúy Quỳnh

Nguồn vnexpress