Hồ tiêu Việt Nam tăng lượng xuất khẩu, nâng cao gia tăng giá trị

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong tháng 8/2026, Việt Nam xuất khẩu 21.724 tấn hồ tiêu, đạt kim ngạch 140,9 triệu USD, giảm lần lượt 4,5% về lượng và 4,3% về giá trị so với tháng 7. Kết quả này cho thấy hoạt động xuất khẩu có dấu hiệu chững lại trong ngắn hạn, song xét trên cả chặng đường 8 tháng, ngành Hồ tiêu vẫn duy trì mức tăng trưởng tích cực.

Tính chung 8 tháng, Việt Nam xuất khẩu 190.153 tấn hồ tiêu, đạt khoảng 1,2 tỷ USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu tăng 14,2%, tương đương 23.643 tấn, trong khi giá trị chỉ tăng 8,9%. Đây là diễn biến đáng lưu ý bởi tốc độ tăng về lượng cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng về giá trị, điều này cho thấy hiệu quả gia tăng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm đang chịu sức ép.

Tốc độ tăng về lượng cao hơn tốc độ tăng về giá trị cho thấy giá xuất khẩu bình quân đang chịu áp lực. Trong 8 tháng, giá xuất khẩu bình quân tiêu đen đạt 6.372 USD/tấn, giảm 4,4% so với cùng kỳ năm trước; tiêu trắng đạt 8.386 USD/tấn, giảm 4%. Khi lượng xuất khẩu tăng nhanh nhưng giá bình quân giảm, dư địa tăng trưởng dựa đơn thuần vào sản lượng sẽ ngày càng hạn chế. Vì vậy, ngành Hồ tiêu cần chuyển trọng tâm từ sản lượng sang nâng cao giá trị.

Xét về thị trường, châu Á tiếp tục là khu vực tiêu thụ lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam với 88.441 tấn trong 8 tháng, tăng 12,5% so với cùng kỳ và chiếm 46,5% tổng lượng xuất khẩu. Trung Quốc là điểm sáng nổi bật khi lượng hồ tiêu nhập khẩu từ Việt Nam đạt 20.495 tấn, tăng 54,3%. Thái Lan cũng ghi nhận mức tăng mạnh tới 71,5%, đạt 7.753 tấn.

Đà tăng tại các thị trường châu Á cho thấy nhu cầu vẫn còn dư địa và mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần. Tuy nhiên, sự phân hóa giữa các thị trường cũng ngày càng rõ khi xuất khẩu sang Ấn Độ giảm 23,6%, xuống 7.914 tấn,

Tại châu Mỹ, xuất khẩu hồ tiêu đạt 49.830 tấn, tăng 26,4%, chiếm 26,2% tổng lượng xuất khẩu. Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường đơn lẻ lớn nhất với 44.349 tấn, tăng 24,2% so với cùng kỳ và chiếm 23,3% tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu của Việt Nam. Đây tiếp tục là thị trường quan trọng đối với ngành hàng, song cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn.

Tại châu Âu, Việt Nam xuất khẩu 40.892 tấn hồ tiêu, tăng 7,8%. Trong đó, Hà Lan tăng mạnh 42,2%, đạt 6.965 tấn, trong khi Đức giảm 16,5%, còn 7.329 tấn. Tại châu Phi, xuất khẩu đạt 10.990 tấn, tăng 4,1%. Những biến động khác nhau giữa các thị trường xuất khẩu cho thấy bên cạnh việc đa dạng hóa thì trường cần nâng cao năng lực đáp ứng từng nhóm tiêu chuẩn và nhu cầu tiêu dùng của từng thị trường.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung hồ tiêu nhập khẩu vào Việt Nam cũng đang có những thay đổi đáng chú ý. Trong tháng 8/2026, Việt Nam nhập khẩu 2.883 tấn hồ tiêu, trị giá 18 triệu USD, gồm 2.636 tấn tiêu đen và 247 tấn tiêu trắng. So với tháng 7, lượng nhập khẩu giảm 14,1%, trong khi giá trị giảm 10,2%.

Lũy kế 8 tháng, Việt Nam nhập khẩu 47.002 tấn hồ tiêu, đạt kim ngạch 270,3 triệu USD, tăng 36,1% về lượng và 19,8% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, Campuchia nổi lên là nguồn cung lớn nhất khi cung cấp 26.980 tấn, tăng tới 216%, chiếm 57,4% tổng lượng hồ tiêu nhập khẩu của Việt Nam.

Trong khi đó, nhập khẩu từ Brazil đạt 12.611 tấn, giảm 28%, chiếm 26,8%; Indonesia đạt 4.684 tấn, giảm 26%, chiếm 10%. Sự dịch chuyển mạnh trong cơ cấu nguồn cung cho thấy Campuchia ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với nguồn nguyên liệu của Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ chất lượng, nguồn gốc và tính đồng nhất của nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu.

Thực tế xuất khẩu 8 tháng cho thấy, ngành Hồ tiêu đang đứng trước một nghịch lý sản lượng tăng nhưng giá trị bình quân lại giảm. Điều này cho thấy, nếu chỉ dựa vào mở rộng lượng hàng, tăng trưởng kim ngạch ngành hồ tiêu có thể gặp khó khăn khi giá cả quốc tế biến động và các thị trường nhập khẩu nâng cao tiêu chuẩn.

Trong bối cảnh đó, chế biến sâu trở thành một trong những động lực quan trọng để nâng giá trị hồ tiêu Việt Nam. Thay vì chủ yếu xuất khẩu nguyên liệu, doanh nghiệp cần tăng đầu tư công nghệ, phát triển các sản phẩm gia vị có hàm lượng chế biến cao và những dòng sản phẩm phù hợp với từng phân khúc tiêu dùng. Giá trị gia tăng càng được tạo ra trong nước, khả năng cải thiện kim ngạch và sức cạnh tranh của ngành hàng càng lớn.

Cùng với chế biến, chất lượng vùng nguyên liệu sẽ quyết định khả năng duy trì thị trường xuất khẩu trong dài hạn. Sản xuất hồ tiêu cần hướng tới canh tác bảo vệ đất và nguồn nước, đồng thời xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây không chỉ là yêu cầu của sản xuất nông nghiệp bền vững mà đang trở thành điều kiện quan trọng để tiếp cận và giữ vững những thị trường có tiêu chuẩn cao.

Với những kết quả đạt được trong 8 tháng năm 2026, hồ tiêu Việt Nam vẫn có nền tảng để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu. Tuy nhiên, mục tiêu quan trọng hơn trong giai đoạn tới không chỉ là tăng thêm lượng hàng bán ra, mà phải nâng giá trị trên từng tấn sản phẩm. Hồ tiêu Việt Nam bên cạnh tăng lượng xuất khẩu, cần nâng giá trị và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, qua đó nâng cao sức cạnh tranh và tạo giá trị bền vững hơn.