Lý do xuất khẩu thủy sản Việt Nam vượt 11 tỷ USD
Năm 2025 chứng kiến bước ngoặt mới của ngành thủy sản Việt Nam, khi kim ngạch xuất khẩu đạt kỷ lục gần 11,3 tỷ USD, tăng gần 13% so với năm trước và vượt mục tiêu đề ra.
Ảnh minh họa
Ông Trần Đình Luân – Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Bộ Nông nghiệp và Môi trường – cho rằng, kết quả xuất khẩu năm 2025 được tạo nên trong một bối cảnh không hề thuận lợi. Lạm phát toàn cầu duy trì ở mức cao, chi phí logistics biến động, nhiều thị trường lớn gia tăng rào cản kỹ thuật, yêu cầu nghiêm ngặt hơn về môi trường, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm xã hội. Tuy nhiên, chính trong áp lực đó, ngành thủy sản đã thể hiện rõ khả năng thích ứng.
“Doanh nghiệp không còn chạy theo sản lượng bằng mọi giá, mà đã chú trọng hơn đến tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và phân khúc thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để ngành thủy sản phát triển bền vững trong những năm tới”, ông Trần Đình Luân nhấn mạnh.
Bà Lê Hằng – Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) – đánh giá, mức kim ngạch kỷ lục của ngành thuỷ sản năm 2025 không đến từ sự bùng nổ ngắn hạn, mà là kết quả của quá trình tích lũy nhiều năm.
Trong bối cảnh cầu thế giới phục hồi không đồng đều, doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Khu vực (RCEP) để dịch chuyển đơn hàng sang những thị trường còn dư địa tăng trưởng, đồng thời cơ cấu lại sản phẩm theo hướng chế biến sâu.
“Các con số xuất khẩu năm 2025 cho thấy rất rõ sự linh hoạt trong chiến lược sản phẩm và thị trường. Đây là minh chứng cho tư duy chuyển từ sản lượng sang giá trị”, bà Lê Hằng đánh giá.
Theo thống kê của Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư, tôm tiếp tục là trụ cột với khoảng 4,6 tỷ USD, tăng gần 19%; cá tra đạt khoảng 2,1 tỷ USD, tăng hơn 7%. Không chỉ tăng về kim ngạch, tỷ trọng các sản phẩm chế biến sâu, tiện lợi, phù hợp xu hướng tiêu dùng xanh và bền vững ngày càng lớn, giúp doanh nghiệp tránh được áp lực cạnh tranh giá thấp.
Về thị trường, bức tranh năm 2025 cho thấy đa dạng hóa đã trở thành “lá chắn” quan trọng. Khối CPTPP đạt khoảng 3 tỷ USD, tăng gần 21%, tiếp tục giữ vai trò đầu kéo. Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) vươn lên dẫn đầu về quy mô đơn lẻ với khoảng 2,4 tỷ USD, tăng hơn 28%, trong khi các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản và EU vẫn duy trì tăng trưởng dù chịu nhiều rào cản kỹ thuật.
Theo đánh giá của VASEP, việc không phụ thuộc quá lớn vào một thị trường đã giúp thủy sản Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay cả khi chính sách thương mại toàn cầu biến động.
Một điểm nhấn khác của năm 2025 là nhập khẩu thủy sản tăng mạnh, chủ yếu là nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu. Theo VASEP, nhập khẩu tăng khoảng 30% phản ánh thực tế công suất chế biến mở rộng nhanh, trong khi nguồn cung nguyên liệu nội địa đặc biệt từ khai thác bị giới hạn bởi chi phí và yêu cầu chống khai thác IUU. Đây là xu hướng mang tính thị trường, thể hiện sự hội nhập sâu hơn của ngành thủy sản Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì dấu hiệu lệ thuộc.
Ông Phùng Đức Tiến – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường – cho rằng, dù đạt kết quả tích cực trong năm 2025, ngành thủy sản không được chủ quan, bởi các yêu cầu về môi trường, truy xuất và tiêu chuẩn thị trường sẽ tiếp tục gia tăng trong năm nay.
“Năm 2026, ngành thủy sản đặt mục tiêu xuất khẩu đạt khoảng 11,5 tỷ USD, nhưng đây không phải là năm dễ dàng. Vấn đề là tăng trưởng phải đi cùng bền vững, dựa trên khoa học công nghệ, chuyển đổi số và minh bạch chuỗi giá trị”, ông Tiến nhấn mạnh.
Xuân Phong
Nguồn Tiền Phong