‘Trái cây vua’ sầu riêng sẽ đưa xuất khẩu rau quả lập kỳ tích 10 tỉ USD?

Sầu riêng tiếp tục khẳng định vị thế ‘trái cây vua’ trong tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả. Dự báo năm 2026, xuất khẩu rau quả sẽ về đích sớm, lập kỳ tích 10 tỉ USD.

Ảnh minh họa

Xuất khẩu rau quả sẽ về đích trước 4 năm

Quyết định số 417/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ký tháng 3.2021 đã phê duyệt Đề án phát triển ngành chế biến rau quả giai đoạn 2021 – 2030, đặt ra mục tiêu đến năm 2030, giá trị kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 8 – 10 tỉ USD.

Tuy nhiên, thông tin tại hội nghị tổng kết ngành nông nghiệp chiều 31.12.2025, ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 ước đạt 8 – 8,4 tỉ USD, tăng từ 1,3 – 1,4 tỉ USD so với năm 2024, tương đương 18%.

Năm 2026, Hiệp hội Rau quả Việt Nam dự báo kim ngạch xuất khẩu rau quả có thể lập kỳ tích 10 tỉ USD. Nếu hoàn thành, xuất khẩu rau quả sẽ về đích trước 4 năm so với mục tiêu của Chính phủ.

Bộ Công thương ghi nhận năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng của ngành rau quả Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu đạt mức cao kỷ lục, với các mặt hàng tăng trưởng nổi bật gồm: sầu riêng, dừa, xoài, hạt dẻ cười, chanh leo, hạnh nhân, dứa, vải, nhãn, ớt và chanh.

Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào những mặt hàng truyền thống và khai thác tốt hơn các phân khúc có giá trị gia tăng cao.

Theo số liệu từ Cục Hải quan (Bộ Tài chính), cơ cấu xuất khẩu rau quả tiếp tục tập trung vào nhóm trái cây chủ lực, trong đó sầu riêng dẫn đầu với kim ngạch đạt 3,65 tỉ USD, tăng 16,8% so với cùng kỳ năm 2024 và chiếm 47,06% tổng kim ngạch xuất khẩu 11 tháng năm 2025.

Trung Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, chiếm tới 94,54% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng, với 3,45 tỉ USD, tăng 21,4% so với cùng kỳ năm 2024.

Chia sẻ với Thanh Niên, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho rằng mục tiêu 10 tỉ USD trong năm 2026 dù khó nhưng hoàn toàn khả thi. Trong 6 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả bị sụt giảm mạnh, nguyên nhân chủ yếu là do Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tiêu chuẩn kỹ thuật trên nhiều mặt hàng, trong đó có sầu riêng.

Nhưng khi Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để tháo gỡ khó khăn, doanh nghiệp chủ động tăng cường chuẩn hóa vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc và nâng cao chất lượng thì từ quý 3/2025, xuất khẩu rau quả, đặc biệt là trái sầu riêng, phục hồi mạnh mẽ.

Ông Đặng Phúc Nguyên cho rằng, ngoài sầu riêng, năm nay Việt Nam có thể có thêm một số trái cây được ký nghị định thư xuất khẩu vào Trung Quốc như: bưởi, bơ, chanh không hạt. Đây là những sản phẩm Việt Nam có sản lượng lớn và Trung Quốc đang cần nhập khẩu nhiều.

“Mỗi mặt hàng này chỉ cần xuất khẩu 200 – 300 triệu USD thôi thì năm nay ngành rau quả có thể đạt 10 tỉ USD”, ông Nguyên nói.

Trung Quốc tăng nhập khẩu sầu riêng Việt Nam

Số liệu từ Cơ quan Hải quan Trung Quốc cho thấy, trong 11 tháng năm 2025, sầu riêng tươi tiếp tục là trái cây được Trung Quốc nhập khẩu nhiều nhất. Nước này chi 7,18 tỉ USD để nhập khẩu gần 1,79 triệu tấn; tăng 17,2% về sản lượng và tăng 5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Thái Lan và Việt Nam đang là hai nguồn cung chi phối gần như toàn bộ sầu riêng cung ứng cho thị trường Trung Quốc.

Trong đó, Thái Lan là nguồn cung cấp sầu riêng tươi lớn nhất cho Trung Quốc, trong 11 tháng năm 2025 đạt 903.000 tấn, với trị giá 3,9 tỉ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, thị phần sầu riêng tươi Thái Lan trong tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc giảm xuống còn 50,39%, thấp hơn 52,04% so với cùng kỳ năm 2024.

Đáng chú ý, Trung Quốc đang gia tăng nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam, với 884.590 tấn, trị giá 3,24 tỉ USD, tăng 22,8% về lượng và tăng 13,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024.

Đặc biệt, tỷ trọng sầu riêng Việt Nam trong tổng lượng sầu riêng tươi nhập khẩu của Trung Quốc tăng lên 49,33%, cao hơn mức 47,08% của cùng kỳ năm 2024, khẳng định chất lượng, vị thế  sầu riêng Việt Nam tại Trung Quốc tiếp tục được củng cố.

Ông Đặng Phúc Nguyên cho rằng, mục tiêu xuất khẩu rau quả 10 tỉ USD phụ thuộc vào sầu riêng, đây cũng là loại trái cây thị trường Trung Quốc có nhu cầu rất lớn và nước này chưa sản xuất được. Bên cạnh đó, thị phần sầu riêng Việt Nam ở Trung Quốc tăng so với 2024 cho thấy, người tiêu dùng nước này tin tưởng tiêu thụ nhiều hơn.

Nhưng Việt Nam có tiếp tục duy trì, gia tăng thị phần sầu riêng tại Trung Quốc hay không sẽ phụ thuộc lớn vào việc kiểm soát chất lượng, dư lượng và tính ổn định của nguồn cung.

“Chúng ta hãy nhìn bài học của thanh long và phải bán những gì thị trường Trung Quốc cần khi mà trong nước họ chưa sản xuất được. So với Thái Lan, Việt Nam có thể cung ứng sầu riêng quanh năm và đây là lợi thế để các doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, ứng dụng công nghệ vào sản xuất nâng cao chất lượng, giữ vững thị trường. Như thế, xuất khẩu sầu riêng dự báo tăng trưởng mạnh mẽ hơn nữa”, ông Nguyên nói.

Bộ Công thương cũng cho rằng, bên cạnh trái cây chủ lực sầu riêng, Việt Nam đã mở rộng xuất khẩu chính ngạch nhiều loại trái cây khác như: mít, chôm chôm, dưa hấu sang Trung Quốc. Điều này cho thấy năng lực đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật của nông sản Việt Nam đang được cải thiện sẽ tạo dư địa tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026.

Phan Hậu

Nguồn Thanh Niên