Xuất nhập khẩu chính thức vượt mốc 1.000 tỷ USD, hướng tới tốp 10 thế giới
10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam chính thức cán mốc kỷ lục 1.010,6 tỷ USD. Đây là cơ sở quan trọng để Bộ Công Thương hoàn thiện Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn mới, hướng tới đưa Việt Nam vào tốp 10 quốc gia thương mại hàng đầu thế giới…
Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) ước tính, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026 đạt 1.010,6 tỷ USD, tăng 32,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tính riêng trong tháng 10, con số này ước đạt 122,2 tỷ USD, ghi nhận mức tăng trưởng vọt tới 47,6% so với cùng kỳ năm trước.
Ảnh minh họa
Đáng chú ý, hoạt động xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng chính với kim ngạch 10 tháng đạt khoảng 499 tỷ USD, tăng 27,4% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả tích cực này tạo đà vững chắc để hoàn thành và vượt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu từ 15–16% đặt ra cho cả năm 2026. Sức bật này ghi nhận sự đóng góp đồng đều từ cả khu vực kinh tế trong nước lẫn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Trong đó, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi chiếm tới 87,4% tổng kim ngạch xuất khẩu. Đồng thời, hàng hóa Việt Nam ghi nhận đà tăng trưởng khả quan tại hàng loạt thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Trung Quốc, EU, Hàn Quốc và ASEAN.
Về cán cân thương mại, tháng 10 đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp xuất siêu với mức thặng dư ước đạt 6,8 tỷ USD. Kết quả này đã thu hẹp mức nhập siêu lũy kế 10 tháng xuống còn khoảng 12,7 tỷ USD, khẳng định vai trò trụ cột của thương mại hàng hóa đối với đà phục hồi và phát triển kinh tế.
Trên nền tảng tăng trưởng tích cực, Bộ Công Thương đang hoàn thiện Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 với nhiều mục tiêu bứt phá.
Theo dự thảo, hoạt động xuất nhập khẩu sẽ giữ vai trò nòng cốt để đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026–2030. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân dự kiến đạt 15–16%/năm và nhập khẩu đạt 12–13%/năm. Khái quát tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu vươn lên đứng trong nhóm 10 quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới, đồng thời duy trì cán cân thương mại thặng dư bền vững với tỷ lệ xuất siêu đạt từ 7–10%.
Bên cạnh quy mô, chiến lược mới tập trung chuyển dịch phát triển theo chiều sâu, gia tăng hàm lượng khoa học công nghệ và giá trị chế biến. Cụ thể, tỷ trọng xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước dự kiến sẽ nâng từ 28–30% vào năm 2030 lên 38–40% vào năm 2045. Tỷ trọng hàng hóa đã qua chế biến hoặc tinh chế phấn đấu đạt trên 92% vào năm 2045, trong đó sản phẩm công nghệ cao chiếm tới trên 55% giá trị xuất khẩu ngành chế biến, chế tạo.
Song song với nâng cao giá trị, Việt Nam tái cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu nhằm giảm bớt sự phụ thuộc và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu. Mục tiêu đến năm 2030 là không có thị trường xuất khẩu nào chiếm quá 25% tổng kim ngạch và không có thị trường nhập khẩu nào chiếm quá 35%. Tỷ trọng cộng gộp của ba thị trường lớn nhất sẽ giảm xuống dưới 50% vào năm 2045. Đồng thời, độ phủ thị trường tiếp tục mở rộng với hơn 55 thị trường đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường mới như Nam Á, Trung Đông, châu Phi và Mỹ Latinh cũng sẽ được nâng lên mức 15% vào năm 2045.
Để hoàn thành các nhiệm vụ kinh tế trọng tâm trong chặng đường còn lại của năm 2026, Bộ Công Thương xác định tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và tăng cường năng lực tuân thủ cho doanh nghiệp. Trọng tâm là khai thác triệt để dư địa từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết, đồng thời chủ động mở rộng sang các khu vực tiềm năng.
Bên cạnh đó, công tác cảnh báo sớm về các vụ việc phòng vệ thương mại, rào cản kỹ thuật, quy định xuất xứ, tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc sẽ được đẩy mạnh nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng cho hàng hóa Việt Nam.
Ngành công thương cũng chủ động hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu bài bản và minh bạch chuỗi cung ứng. Các hoạt động thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch, đàm phán ký kết các nghị định thư kiểm dịch nông sản, chuẩn hóa vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ được triển khai đồng bộ. Đáng chú ý, việc gia tăng đầu tư vào hạ tầng logistics lạnh được xem là giải pháp then chốt giúp hàng hóa Việt Nam đáp ứng tối đa các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe từ thị trường quốc tế.
Vũ Khuê
Nguồn vneconomy