FTA Indonesia – EU, Lợi thế của cá ngừ Việt Nam còn bao nhiêu?

Xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU vẫn tiếp tục sụt giảm trong tháng 7, trong khi Indonesia – quốc gia có sản lượng khai thác cá ngừ lớn gần gấp 3 lần Việt Nam – đang tiến gần hơn tới FTA với EU. Khi khoảng cách ưu đãi thuế quan dần thu hẹp, cạnh tranh tại thị trường này sẽ không chỉ nằm ở giá, mà còn ở nguồn nguyên liệu, xuất xứ và khả năng truy xuất.

Ảnh minh họa

Xuất khẩu sang EU vẫn chưa lấy lại đà

Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang EU đạt hơn 104 triệu USD, giảm gần 17% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 19% tổng kim ngạch xuất khẩu cá ngừ của cả nước. Riêng tháng 7 đạt 16 triệu USD, giảm 9%. Mức giảm đã thu hẹp so với những tháng trước, nhưng chưa đủ để cho thấy thị trường đã thực sự phục hồi.

Trong bối cảnh đó, một thay đổi đáng chú ý đang đến từ Indonesia. EU và Indonesia đã hoàn tất đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA). Ngày 29/6/2026, Ủy ban châu Âu đã trình Hội đồng đề xuất ký và phê chuẩn hiệp định. Đến nay, CEPA vẫn đang trong quá trình hoàn tất thủ tục và chưa có hiệu lực, nhưng Indonesia đã tiến rất gần tới một khuôn khổ ưu đãi thương mại mới với EU.

Điều này đáng quan tâm với ngành cá ngừ, bởi Indonesia vốn đã là một đối thủ lớn của Việt Nam tại EU, đặc biệt ở phân khúc loin hấp và hàng chế biến.

Indonesia có lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu

Khoảng cách đáng chú ý nhất giữa hai nước nằm ở năng lực khai thác.

Theo số liệu khai thác cá ngừ theo cờ tàu trong tài liệu đính kèm, năm 2023 Indonesia khai thác khoảng 1,4 triệu tấn cá ngừ, trong khi Việt Nam chỉ đạt gần 498 nghìn tấn. Như vậy, sản lượng của Indonesia cao gần 3 lần Việt Nam.

Không chỉ lớn về sản lượng, Indonesia còn có lợi thế khi nằm gần các ngư trường cá ngừ lớn và sở hữu ngành chế biến phát triển. Nguồn nguyên liệu nội địa dồi dào giúp các nhà máy chủ động hơn trong sản xuất, đồng thời có nhiều dư địa để tổ chức chuỗi nguyên liệu đáp ứng quy tắc xuất xứ khi CEPA đi vào thực thi.

Nguyễn Hà

Nguồn vasep