Việt Nam – Myanmar: Thúc đẩy kim ngạch hai chiều sớm đạt 1 tỷ USD

Hợp tác thương mại chuyển sang nhịp tăng mới

Quan hệ Việt Nam – Myanmar được xây dựng trên nền tảng hữu nghị truyền thống, chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao từ ngày 28/5/1975 và nâng cấp lên Đối tác hợp tác toàn diện năm 2017.

Trong hơn nửa thế kỷ, quan hệ hai nước phát triển trên nhiều lĩnh vực; riêng kinh tế – thương mại được xác định là điểm sáng, với trao đổi hai chiều những năm gần đây duy trì khoảng 500 triệu USD/năm.

Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Myanmar đạt 336,28 triệu USD, tăng 26,3% so với cùng kỳ năm 2025. Nếu tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong những tháng còn lại, cả năm có thể đạt 670-750 triệu USD. Đây là nền tảng để hai nước tiếp tục hướng tới mục tiêu sớm đưa kim ngạch thương mại hai chiều lên 1 tỷ USD.

Đáng chú ý, tăng trưởng không chỉ nằm ở quy mô mà còn thể hiện sự bổ trợ tương đối rõ giữa cơ cấu hàng hóa. Việt Nam xuất khẩu sang Myanmar phân bón, nguyên liệu ngành dệt may, phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị và phụ tùng; trong khi nhập khẩu rau, củ, quả, cao su, sản phẩm điện tử và linh kiện, nông sản, thủy sản.

Cấu trúc này cho thấy dư địa trao đổi còn rộng, nhất là khi nhu cầu thị trường Myanmar và năng lực cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam có nhiều điểm giao thoa.

Myanmar được đánh giá là thị trường còn nhiều tiềm năng đối với doanh nghiệp Việt Nam. Hàng hóa Việt Nam tương đối phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng Myanmar, trong khi nhu cầu về nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản, chế biến nông sản, hàng thiết yếu, viễn thông và sản xuất xe điện còn lớn. Đây là những lĩnh vực có thể tạo thêm dòng hàng mới, nâng giá trị trao đổi và giảm sự phụ thuộc vào một số nhóm hàng truyền thống.

Tại Kỳ họp lần thứ 10 Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác song phương ngày 26/8/2026, Việt Nam – Myanmar nhất trí sớm tổ chức Kỳ họp lần thứ 11 Tiểu ban hỗn hợp thương mại để thảo luận biện pháp hợp tác, tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy hợp tác, với mục tiêu sớm đạt kim ngạch hai chiều 1 tỷ USD trong thời gian tới. Đồng thời, các lĩnh vực nông nghiệp và chế biến thực phẩm, năng lượng, hạ tầng số, hàng thiết yếu và tái thiết, logistics và tài chính được nhận diện là những khoảng trống còn lớn để doanh nghiệp khai thác.

Một lợi thế khác là mạng lưới doanh nghiệp Việt Nam đã có sự hiện diện và kinh nghiệm tại Myanmar. Đến hết tháng 6/2026, Việt Nam có 107 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Myanmar, tổng vốn đăng ký 1,4 tỷ USD.

Những doanh nghiệp như Mytel, HAGL Myanmar Center/THACO, BIDV cùng các doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng, sản xuất, nông nghiệp, thức ăn chăn nuôi đã tạo những dấu ấn nhất định. Dù đầu tư không phải là thước đo trực tiếp của thương mại, song sự hiện diện này có thể hỗ trợ kết nối cung ứng, nhận diện nhu cầu và mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam tại Myanmar.

Khơi thông nguồn lực để thương mại song phương vươn xa

Mục tiêu lớn chỉ có thể thành kết quả thực chất khi cơ chế hợp tác giữa Việt Nam – Myanmar tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Hai bên thống nhất rà soát các thỏa thuận, cam kết trong kinh tế, thương mại, hải quan và đầu tư; đồng thời đơn giản hóa thủ tục cấp phép nhập khẩu, kiểm dịch, tiêu chuẩn chất lượng và thông quan. Đây là những khâu kỹ thuật nhưng quyết định chi phí, thời gian và khả năng mở rộng giao thương.

Một thị trường có tiềm năng chỉ thực sự hiệu quả khi doanh nghiệp có thể tiếp cận với chi phí hợp lý, thủ tục minh bạch và khả năng thanh toán thuận lợi. Vì vậy, việc hai nước đồng thời quan tâm đến cấp phép, thanh toán quốc tế và xuất nhập khẩu cho thấy cách tiếp cận đang chuyển từ thúc đẩy quan hệ trên nguyên tắc sang tháo gỡ điểm nghẽn cụ thể. Đây chính là điều kiện để tăng trưởng thương mại có chất lượng và bền vững hơn trong thời gian tới.

Bên canh đó, lĩnh vực chuyển đổi số cũng mở thêm hướng hợp tác mới, khi Việt Nam đề xuất nghiên cứu Chương trình chuyển đổi số Việt Nam – Myanmar, trước mắt thí điểm những dự án thiết thực để đánh giá, nhân rộng. Myanmar bày tỏ quan tâm phát triển Chính phủ số, Kinh tế số và đề nghị doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào lĩnh vực có thế mạnh. Những hướng đi này có thể bổ trợ thương mại truyền thống bằng phương thức kết nối, cung ứng và dịch vụ hiện đại.

Với Việt Nam, Myanmar không chỉ là thị trường cần được mở rộng về kim ngạch xuất khẩu, mà còn là không gian để hàng hóa Việt Nam tăng hiện diện tại một thị trường giàu tiềm năng của khu vực. Trong khi, với Myanmar, việc thúc đẩy trao đổi với Việt Nam góp phần bổ sung nguồn cung, mở rộng kết nối kinh tế và phục vụ nhu cầu phát triển. Bởi vậy, giá trị lớn nhất về chuyến thăm của Tổng thống Min Aung Hlaing tới Việt Nam là tạo thêm sự đồng thuận để hai bên chuyển từ tiềm năng sang kết quả, từ những con số tăng trưởng hiện tại sang một quan hệ thương mại thực chất, cân bằng, hiệu quả và bền vững hơn trong thời gian tới.

Trọng Nghĩa

Nguồn Thuế Hải Quan