Nông dân trồng bưởi chờ cơ hội mới từ thị trường Nhật Bản

Sau Mỹ, châu Âu, bưởi da xanh Việt Nam được kỳ vọng sớm có cơ hội xuất khẩu vào Nhật Bản. Dư địa xuất khẩu còn mở rộng sang ngành thủy hải sản và các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao.

Củng cố vùng trồng, chờ thị trường Nhật Bản

Ông Lầu Sĩ Nịp (ngụ xã Bình Tân, Đồng Nai) đang canh tác 30ha bưởi da xanh. Nhiều năm qua, ông kiên trì theo đuổi quy trình sản xuất chất lượng cao, bảo đảm an toàn và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu.

Vườn bưởi của ông Nịp hiện cung cấp nguyên liệu cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản trong khu vực, đưa sản phẩm đến nhiều thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu.

Để đáp ứng yêu cầu của đối tác trực tiếp xuất khẩu, nhà vườn như ông Nịp phải tuân thủ đầy đủ quy trình kỹ thuật do doanh nghiệp thu mua đưa ra, từ khâu chăm sóc đến bảo đảm chất lượng trái.

Ảnh minh họa

Dù đã có đầu ra tại một số thị trường lớn, ông Nịp vẫn kỳ vọng trái bưởi da xanh sẽ sớm có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng tại Nhật Bản. Đây không chỉ là cơ hội mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn tạo động lực để người trồng tiếp tục nâng chất lượng sản phẩm.

Kỳ vọng này đang có thêm cơ sở khi Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VinaFruit) tổ chức đoàn công tác tại Nhật Bản nhằm xúc tiến thương mại trái cây giữa hai nước.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó chủ tịch VinaFruit, cho biết đoàn đang kết nối với các doanh nghiệp Nhật Bản để thúc đẩy xuất khẩu bưởi Việt Nam, đồng thời tìm kiếm cơ hội đưa những giống nho lai ôn đới chất lượng cao của Nhật Bản về phục vụ người tiêu dùng trong nước.

Theo ông Tùng, nếu hoàn tất các thủ tục mở cửa thị trường theo kế hoạch, bưởi Việt Nam có thể xuất khẩu sang Nhật Bản từ mùa vụ 2027. Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đang thúc đẩy việc mở cửa thị trường cho trái nho Nhật Bản.

“Một loạt thỏa thuận gần đây với nhiều nước về mặt hàng dừa tươi và trái bưởi, đây sẽ là 2 ngôi sao mới của ngành xuất khẩu rau quả trong những năm sắp tới”, ông Tùng nhận định.

Cũng theo VinaFruit, trong bối cảnh kim ngạch xuất khẩu bưởi năm 2025 đạt khoảng 72,5 triệu USD và có thể hướng tới 300 triệu USD trong năm nay, ngành hàng này đang từng bước củng cố vùng trồng, nâng cao chất lượng và hoàn thiện các tiêu chuẩn kiểm dịch, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, chờ cơ hội đưa trái bưởi Việt Nam sang Nhật Bản từ mùa vụ tới.

Không chỉ có bưởi, Nhật Bản từ lâu đã là một trong những thị trường xuất khẩu rau quả quan trọng của Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Mười, Chủ tịch CLB Doanh nghiệp nông nghiệp Nhiệt đới (COTAB) cho biết, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản trong 8 tháng đầu năm nay đạt gần 172,9 triệu USD, tăng 5,8% so với cùng kỳ năm 2025, đưa thị trường này đứng thứ 4 trong số các thị trường xuất khẩu trái cây của Việt Nam.

Theo ông Mười, đối với nhiều vùng trồng trong nước, việc đưa nông sản vào Nhật Bản không chỉ là mục tiêu thương mại mà còn là động lực để tổ chức lại sản xuất, nâng cao chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường.

Mở dư địa cho nông sản Việt chế biến sâu

Cơ hội tại Nhật Bản không chỉ dành cho trái cây tươi mà còn mở rộng sang thủy hải sản và các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao.

Tại Đồng bằng sông Cửu Long, cá rô phi nước lợ đang được xem là đối tượng nuôi có tiềm năng khi sản phẩm được thị trường Nhật Bản đón nhận.

Xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang thị trường này ghi nhận tăng trưởng tích cực trong thời gian qua, đồng thời xuất hiện tín hiệu mới từ phân khúc chế biến cao cấp.

Đặc biệt, cá rô phi phi lê của Việt Nam đã được xuất khẩu sang Nhật Bản để phục vụ chế biến sushi và sashimi. Đây là bước tiến đáng kể đối với ngành hàng này, vốn trước đây chủ yếu được xuất khẩu dưới dạng cá nguyên con hoặc phi lê đông lạnh.

Ở nhóm thủy sản chủ lực, tôm tiếp tục là mặt hàng có vị thế đáng kể tại Nhật Bản. Trong 9 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Nhật Bản đạt 440,9 triệu USD, tăng 6,4% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 11,8% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam.

Nhật Bản tiếp tục là thị trường xuất khẩu tôm lớn thứ ba của Việt Nam, sau Trung Quốc và Mỹ. Kết quả này đáng chú ý trong bối cảnh tổng nhập khẩu tôm của Nhật Bản giảm nhẹ, cạnh tranh giữa các nguồn cung ngày càng rõ nét nhưng Việt Nam vẫn giữ vững vị trí là nguồn cung tôm lớn nhất của thị trường này.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường này trong năm nay được đặt ra ở mức 12-15%. Nhật Bản được đánh giá là thị trường ổn định, có sức mua cao và ít biến động.

Đây là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam phát triển những dòng sản phẩm có giá trị cao hơn. Trong đó, các nhóm hàng còn nhiều dư địa gồm thủy hải sản, trái cây chế biến, cà phê rang xay hữu cơ, thực phẩm chức năng, cùng các sản phẩm đáp ứng yêu cầu về phát triển bền vững.

Cùng với sự tăng trưởng của hoạt động xuất khẩu nông sản Việt Nam sang thị trường Nhật Bản, triển vọng mở rộng hoạt động của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam cũng mở ra cơ hội thu hút thêm nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị vào lĩnh vực nông nghiệp.

Đây được xem là điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp hai nước tăng cường liên kết, không chỉ trong hoạt động thương mại mà còn ở các khâu sản xuất, chế biến và phân phối nông sản.

Khảo sát của Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) năm 2025, có 56,9% doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến mở rộng hoạt động tại Việt Nam, mức cao nhất trong ASEAN trong 2 năm liên tiếp. JETRO cũng dự báo lợi nhuận của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam năm nay có thể đạt mức cao nhất trong 15 năm.

Sự mở rộng này được kỳ vọng kéo theo nhu cầu nội địa hóa chuỗi cung ứng, nhập khẩu nguyên phụ liệu và các sản phẩm hỗ trợ từ Việt Nam. Đối với lĩnh vực nông nghiệp, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác về vốn, công nghệ và quản trị sản xuất.

Ông Nguyễn Văn Mười đánh giá, việc kết nối doanh nghiệp Nhật Bản với hợp tác xã, vùng nguyên liệu và doanh nghiệp chế biến trong nước sẽ góp phần hình thành chuỗi sản xuất – chế biến – phân phối đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của thị trường cao cấp.

Ngược lại, thay vì chỉ dừng ở hoạt động thu mua, thương mại, doanh nghiệp Nhật Bản có thể tham gia sâu hơn vào các khâu của chuỗi giá trị nông nghiệp Việt Nam như ứng dụng công nghệ canh tác thông minh, tự động hóa, chế biến sâu, bảo quản sau thu hoạch và kiểm soát chất lượng.

Thuận Hải

Nguồn Dân Trí