Xuất khẩu thủy sản: Nâng cao giá trị từ chuyển dịch sang chính ngạch
Từ lợi thế về nguồn nguyên liệu và năng lực chế biến, xuất khẩu thủy sản đang đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng siết chặt các yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đang từng bước chuyển dịch từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch, chú trọng chế biến sâu, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.
Những tháng cuối năm thường là thời điểm nhu cầu tiêu thụ thủy sản tại nhiều thị trường tăng cao, nhất là dịp lễ, tết. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, gia tăng sản lượng và hoàn thành kế hoạch xuất khẩu. Tại Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thủy hải sản QS, phường Sầm Sơn, hoạt động sản xuất đang được tăng tốc nhằm đáp ứng các đơn hàng từ thị trường Hàn Quốc – thị trường xuất khẩu chủ lực của doanh nghiệp đối với sản phẩm cá tuyết.
Theo bà Vũ Thị Ngọc Anh, Phó Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thủy hải sản QS, trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh nghiệp xuất khẩu 168 tấn sản phẩm. Hoạt động xuất khẩu có thời điểm chững lại do giá nguyên liệu, nhiên liệu đầu vào tăng, gây khó khăn trong cân đối chi phí sản xuất, giá bán và sức mua của thị trường. Tuy nhiên, từ quý III, tình hình đã có chuyển biến tích cực. Đến hết tháng 9, sản lượng xuất khẩu lũy kế đạt 312 tấn. Trước tín hiệu nhu cầu tăng vào dịp cuối năm, doanh nghiệp đã chủ động tuyển thêm lao động, mở rộng sản xuất và chuẩn bị các điều kiện đáp ứng đơn hàng, phấn đấu hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm 2026.
Trong cơ cấu mặt hàng thủy sản xuất khẩu của tỉnh, ngao tiếp tục là một trong những sản phẩm chủ lực, đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu. Tại Công ty CP Xuất nhập khẩu thủy sản Thanh Hóa, hoạt động sản xuất và xuất khẩu được duy trì ổn định, với các thị trường tiêu thụ truyền thống như Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Pháp và Mỹ. Trong 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp đã xuất khẩu 11.000 tấn sản phẩm, đạt giá trị khoảng 20 triệu USD.
Để duy trì sản lượng và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của đối tác, công ty chú trọng kiểm soát chất lượng nguyên liệu, đầu tư vùng nuôi an toàn, bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm trong toàn bộ quy trình sản xuất. Đây là yếu tố quan trọng đối với mặt hàng ngao xuất khẩu, bởi các thị trường nhập khẩu ngày càng quan tâm đến nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện nuôi trồng cũng như quy trình sơ chế, chế biến.
Bà Hoàng Thị Ái, đại diện Công ty CP Xuất nhập khẩu thủy sản Thanh Hóa cho biết: Năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu xuất khẩu 17.000 tấn sản phẩm. Đến nay, các đơn hàng đã được ký kết, công ty chủ động nguồn tài chính, nguyên liệu và tổ chức sản xuất để bảo đảm tiến độ giao hàng. Với tình hình thị trường hiện tại, doanh nghiệp dự kiến đạt kế hoạch đề ra.
Thực tế tại các doanh nghiệp cho thấy, bên cạnh nhu cầu thị trường, năng lực tổ chức sản xuất, khả năng kiểm soát chất lượng và chủ động nguồn nguyên liệu có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì đơn hàng xuất khẩu. Đây cũng là những yếu tố thúc đẩy doanh nghiệp thủy sản Thanh Hóa thay đổi phương thức sản xuất, từng bước đáp ứng đầy đủ hơn các tiêu chuẩn của thị trường quốc tế.
Theo ông Trịnh Ngọc Nam, Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu thủy sản FXPT, phường Sầm Sơn, việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu ngay tại cảng giúp doanh nghiệp chủ động hơn về chất lượng đầu vào, bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến. Nhờ đó, sản lượng xuất khẩu của nhà máy năm 2026 tăng khoảng 10% so với năm 2025.
Theo số liệu từ Thống kê tỉnh Thanh Hóa, ước tính cả năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản trên địa bàn đạt khoảng 179,38 triệu USD, giảm 8,5% so với năm 2025. Trong đó, xuất khẩu chính ngạch đạt khoảng 142,3 triệu USD, giảm 3,8%; xuất khẩu tiểu ngạch đạt 37,08 triệu USD, giảm 22,9%. Xuất khẩu chính ngạch tăng có ý nghĩa quan trọng đối với ngành thủy sản, không chỉ ở việc mở rộng thị trường mà còn thể hiện sự chuyển biến về chất lượng sản xuất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đáng chú ý, trong khi giá trị xuất khẩu một số mặt hàng như surimi, bột cá giảm thì nước mắm tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với kim ngạch ước đạt 89,04 triệu USD, tăng 3,5% so với năm trước. Sản phẩm không chỉ duy trì thị trường tại khu vực ASEAN mà còn từng bước mở rộng xuất khẩu sang những thị trường có yêu cầu cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Hoa Kỳ.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng đặt ra những yêu cầu khắt khe về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm, xuất khẩu thủy sản Thanh Hóa không thể chỉ dựa vào lợi thế nguyên liệu và sản lượng. Việc chuẩn hóa quy trình sản xuất, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, nâng cao năng lực chế biến và mở rộng xuất khẩu chính ngạch sẽ là những hướng đi quan trọng để doanh nghiệp thích ứng với thị trường. Qua đó, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, củng cố sức cạnh tranh và tạo dư địa phát triển bền vững cho ngành thủy sản của tỉnh.
Thanh Tâm
Nguồn Báo Thanh Hóa

