Việt Nam nhập siêu kỷ lục 23,5 tỷ USD, chuyên gia nói gì?
Việt Nam nhập siêu kỷ lục 23,51 tỷ USD. Chuyên gia cho rằng nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu phục vụ mở rộng sản xuất là một trong những nguyên nhân chính.
Theo số liệu thống kê sơ bộ mới nhất của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), nửa đầu tháng 9, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 54,86 tỷ USD, giảm 4,2% so với kỳ gần nhất (từ ngày 15/8 đến 31/8).
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu trong kỳ đầu tháng 9 đạt 26,02 tỷ USD, giảm 11,2% so với nửa cuối tháng 8. Lũy kế đến hết ngày 15/9, tổng trị giá xuất khẩu của Việt Nam đạt 400,84 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Ảnh minh họa
Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch trong kỳ đầu tháng 9 đạt 28,84 tỷ USD, tăng 3,3% so với kỳ 2 tháng 8. Tính đến hết ngày 15/9, tổng trị giá nhập khẩu đạt 424,35 tỷ USD, tăng 36% so với cùng kỳ năm trước.
Như vậy, tính đến hết ngày 15/9, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 825,19 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/9, Việt Nam nhập siêu 23,51 tỷ USD. Đây là mức cao nhất từ trước đến nay.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, chuyên gia kinh tế Lê Xuân Nghĩa, nhận định các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trước đây thường nhập siêu, nhưng hiện nay xu hướng đã chuyển sang xuất siêu. Tuy nhiên, quá trình đầu tư và mở rộng sản xuất của khối doanh nghiệp này vẫn làm mức nhập siêu của Việt Nam khá cao.
Vị chuyên gia chỉ ra một số nguyên nhân chính. Theo ông, chính sách thuế quan của Mỹ khiến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp nước ngoài vào thị trường này không đạt được như kỳ vọng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp FDI đang có xu hướng đẩy mạnh đầu tư tại Việt Nam, kéo theo nhu cầu nhập khẩu lớn máy móc, thiết bị, dây chuyền và các nguyên vật liệu phục vụ xây dựng, mở rộng nhà máy.
Tuy nhiên, xu hướng nhập siêu của khu vực FDI đang giảm dần. Ông Nghĩa cho rằng từ quý II, mức nhập siêu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã giảm khá nhanh và có thể tiếp tục giảm trong quý IV cũng như đầu năm sau, trong điều kiện chính sách thuế quan của Mỹ vẫn được duy trì ở mức “có thể chấp nhận được”.
Chuyên gia cho rằng nếu nhập khẩu tăng chủ yếu ở nhóm máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu đầu vào phục vụ sản xuất thì đây có thể được xem là tín hiệu tích cực. “Khi doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy, việc nhập khẩu máy móc, dây chuyền là bước chuẩn bị cho năng lực sản xuất và thường đã gắn với kế hoạch đầu ra”, ông nói.
Tuy nhiên, ông Nghĩa lưu ý cần nhìn cán cân thương mại trong mối quan hệ với cán cân vãng lai. Cán cân vãng lai không chỉ bao gồm cán cân thương mại mà còn có cán cân dịch vụ và các dòng thu nhập, trong đó có khoản lợi nhuận doanh nghiệp FDI chuyển về nước.
Nếu nhập siêu lớn kéo theo cán cân vãng lai thâm hụt, điều này có thể tác động đến cán cân thanh toán quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh đồng USD có những biến động.
Báo cáo của SSI Research thuộc Công ty cổ phần Chứng khoán SSI thì cho rằng mức nhập siêu hiện tại chủ yếu phản ánh chu kỳ đầu tư mở rộng năng lực sản xuất của nền kinh tế.
Theo đơn vị này, phần lớn mức thâm hụt thương mại đang tập trung ở khu vực doanh nghiệp trong nước, trong khi khu vực FDI vẫn duy trì xuất siêu. Điều đó cho thấy doanh nghiệp nội địa đang tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu và vật tư để phục vụ các dự án đầu tư và sản xuất.
SSI Research nhận định yếu tố quyết định sẽ nằm ở khả năng chuyển hóa lượng nguyên liệu, máy móc nhập khẩu thành sản phẩm xuất khẩu trong nửa cuối năm.
Nếu năng lực sản xuất mới nhanh chóng đi vào vận hành, đặc biệt trong bối cảnh chu kỳ công nghệ toàn cầu tiếp tục phục hồi, xuất khẩu có thể tăng tốc trong quý III và quý IV, qua đó thu hẹp nhập siêu và giảm áp lực lên tỷ giá.
Ngược lại, nếu nhập khẩu tăng nhưng không tạo ra sản lượng xuất khẩu tương ứng, nhập siêu có thể trở thành lực cản kéo dài đối với nền kinh tế và tạo thêm áp lực lên cán cân thanh toán cũng như dự trữ ngoại hối.
Thảo Thu
Nguồn Dân Trí