Vì sao chưa có cơ sở hoàn thuế hàng nhập khẩu tại chỗ tái xuất?

Quy định hiện hành đã cho phép hoàn thuế đối với hàng nhập khẩu phải tái xuất và một số trường hợp sản phẩm nhập khẩu tại chỗ. Tuy nhiên, hàng nhập khẩu tại chỗ đã nộp thuế rồi tái xuất nguyên trạng chưa được quy định, nên cơ quan hải quan chưa có cơ sở giải quyết hoàn thuế.

Ảnh minh họa

Khoảng trống đối với hàng tái xuất nguyên trạng

Cục Hải quan vừa ban hành Công văn số 22053/CHQ-NVTHQ ngày 22/9/2026, trả lời Công ty TNHH Compal Việt Nam về điều kiện, hồ sơ và thủ tục hoàn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu theo loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ, đã nộp thuế nhập khẩu nhưng sau đó phải tái xuất.

Theo phân tích của Cục Hải quan, pháp luật hiện hành đã có quy định về hoàn thuế đối với hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhưng sau đó phải tái xuất. Cụ thể, điểm c khoản 1 Điều 19 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13 và khoản 1 Điều 34 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 17 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP, quy định hàng hóa nhập khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái xuất ra nước ngoài hoặc đưa vào khu phi thuế quan được hoàn thuế nhập khẩu.

Điều kiện đặt ra là hàng hóa tái xuất chưa qua sử dụng, gia công hoặc chế biến. Tuy nhiên, các quy định này chưa đề cập riêng đến trường hợp hàng hóa nhập khẩu tại chỗ đã nộp thuế, sau đó được xuất khẩu nguyên trạng ra nước ngoài hoặc đưa vào khu phi thuế quan.

Đây là điểm vướng khiến doanh nghiệp chưa thể được giải quyết hoàn thuế. Bởi theo khoản 3 Điều 2 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 107/2016/QH13, hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ theo chỉ định của thương nhân nước ngoài vẫn thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Trong khi đó, quy định về hoàn thuế đối với hàng nhập khẩu tại chỗ hiện mới áp dụng cho trường hợp hàng hóa được đưa vào sản xuất. Theo điểm h khoản 2 Điều 10 và điểm h khoản 2 Điều 12 Nghị định số 134/2016/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 6 Điều 1 Nghị định số 18/2021/NĐ-CP, người nhập khẩu tại chỗ đã nộp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa dùng để sản xuất, kinh doanh sẽ được xem xét hoàn thuế nếu hàng hóa đó được đưa vào sản xuất hàng xuất khẩu và sản phẩm thực tế đã xuất ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan.

Như vậy, cơ chế hoàn thuế hiện nay đã bao quát trường hợp hàng nhập khẩu tại chỗ được sử dụng để sản xuất hàng hóa xuất khẩu. Ngược lại, nếu hàng hóa nhập khẩu tại chỗ đã nộp thuế nhưng không được đưa vào sản xuất, mà được tái xuất nguyên trạng, pháp luật chưa có quy định tương ứng.

Từ cơ sở này, Cục Hải quan xác định hàng hóa nhập khẩu theo loại hình xuất nhập khẩu tại chỗ, đã nộp thuế nhập khẩu, sau đó tái xuất ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan trong tình trạng chưa qua sử dụng, gia công, chế biến hiện chưa đủ căn cứ để hoàn thuế. Nguyên nhân là trường hợp này chưa được quy định tại Nghị định số 134/2016/NĐ-CP và Nghị định số 18/2021/NĐ-CP.

Kiến nghị được xem xét khi sửa đổi nghị định

Theo Cục Hải quan, Bộ Tài chính đang được Chính phủ giao xây dựng dự thảo nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP và Nghị định số 18/2021/NĐ-CP.

Từ kiến nghị của Công ty TNHH Compal Việt Nam, Cục Hải quan đã tổng hợp, chuyển ý kiến đến Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí để nghiên cứu trong quá trình sửa đổi các quy định liên quan.

Điều này có nghĩa vướng mắc của doanh nghiệp hiện chưa thể được giải quyết theo các quy định đang có hiệu lực. Khả năng bổ sung cơ chế hoàn thuế đối với hàng nhập khẩu tại chỗ đã nộp thuế rồi tái xuất nguyên trạng sẽ phụ thuộc vào quá trình xây dựng và ban hành nghị định mới.

Bên cạnh thuế nhập khẩu, Cục Hải quan cũng làm rõ vấn đề hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng nhập khẩu sau đó xuất trả chủ hàng nước ngoài.

Theo điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, cơ sở kinh doanh có hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu và số thuế giá trị gia tăng đầu vào chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên trong tháng hoặc quý được hoàn thuế theo tháng hoặc quý. Tuy nhiên, chính sách này loại trừ trường hợp hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác.

Khoản 1 Điều 29 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 xác định hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất khẩu sang nước khác là hàng hóa do cơ sở kinh doanh nhập khẩu từ nước ngoài vào Việt Nam rồi trực tiếp xuất khẩu hoặc ủy thác xuất khẩu. Phạm vi này không bao gồm nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu.

Căn cứ những quy định trên, Cục Hải quan cho biết hàng hóa nhập khẩu sau đó xuất trả lại chủ hàng nước ngoài, nếu đăng ký tờ khai hải quan xuất khẩu từ ngày 1/7/2025, không thuộc trường hợp được hoàn thuế giá trị gia tăng nộp thừa.

Riêng việc khấu trừ và hoàn thuế giá trị gia tăng đầu vào thuộc chức năng, nhiệm vụ của cơ quan thuế. Vì vậy, doanh nghiệp cần liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế quản lý nội địa để được hướng dẫn cụ thể theo hồ sơ và hoạt động thực tế.

Hồng Minh

Nguồn Dân Việt